Ιερός Ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρος

Ο Ιερός Ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρος είναι από τους παλαιότερους και ιστορικότερους ναούς της Τριπόλεως. Στα χρόνια πριν από την Επανάσταση λειτουργούσε ως μοναστήρι, το οποίο διέθετε αδελφότητα με αξιόλογους μοναχούς, μεταξύ των οποίων ο ιερομόναχος Κάλλινικος. Οι μοναχοί είχαν μεταφέρει πριν τον θάνατό τους την κυριότητα του ναού στον Πανάγιο Τάφο. Σε ενετική απογραφή του 1696 αναφέρεται η ύπαρξη εκκλησίας με νάρθηκα, αυλές, παρεκκλήσια και νεκροταφείο, ενώ καταγράφονται κελιά, αμπέλια, χωράφια και αγροτεμάχια που ανήκαν στη μονή. Στις αρχές του 18ου αιώνα οι Ενετοί εγκατέστησαν Επίσκοπο με τίτλο «Σελευκείας», ο οποίος διέμενε στη Μονή της Μεταμορφώσεως. 

Κατά τα χρόνια της Τουρκοκρατίας, ο ναός βρισκόταν πλησίον του τείχους της πόλης, στην Πύλη του Ναυπλίου ή «Πόρτα τ’ Αναπλιού». Από εκεί εισήλθαν οι Έλληνες με τον Μανώλη Δούνια για να εκδιώξουν τους Τούρκους. Ο ναός υπήρξε τόπος συγκεντρώσεως αγωνιστών και σημείο αναφοράς στη διάρκεια της πολιορκίας της Τριπόλεως. Στα τέλη του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα έξω από τον ναό οργανώθηκε ισχυρό πυροβολείο, ενώ στην περιοχή αναπτύχθηκε οικισμός με την ονομασία Αρσενικά. Στις 19 Μαρτίου 1829 στον Ναό της Μεταμορφώσεως οι κάτοικοι της Τριπόλεως υποδέχθηκαν τον Ιωάννη Καποδίστρια κατά τη δεύτερη άφιξή του στην πόλη. 

Από περιγραφή του επισκόπου Διονυσίου το 1834, ο ναός εμφανίζεται ως ημικατεστραμμένο εξωκκλήσι με μήκος 27 μ., πλάτος 13,5 μ. και ύψος 3 μ. Στα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια χρησίμευσε ως κοιμητηριακός ναός. Το 1864 έγιναν εργασίες ανακαίνισης και τοποθετήθηκαν νέες εικόνες τέμπλου, ενώ το 1910 προστέθηκαν δύο προσκυνητάρια και το 1911 νέος πολυέλαιος. Το 1933 ο ναός επισκευάσθηκε ριζικά και δημιουργήθηκαν νέοι διάδρομοι. Το 1939 τοποθετήθηκαν τα δύο καδρόνια του τέμπλου, ενώ στη δεκαετία του 1960 επεκτάθηκε το κτίσμα. Τη δεκαετία του 1980 και το 1991 συμπληρώθηκαν οι αγιογραφίες, με τελευταία εργασία τη φιλοτέχνηση της Παναγίας Πλατυτέρας από τον Μπαρμπα-Γιάννη, η οποία ολοκληρώθηκε από τον Σπύρο Τσάμη το 1991. Ο ναός εμφανίζει σήμερα τα χαρακτηριστικά μεγαλοπρεπούς σταυροειδούς βασιλικής με τρούλο, πιθανώς πεντάκλιτης διάταξης, και κοσμείται από αξιόλογες εικόνες και κειμήλια. 

 Κατά τη διαδρομή των χρόνων διακόνησαν στον Ναό οι: π. Σωτήριος Βασιλακόπουλος (1840–1873), π. Ιωάννης Βλάχος (1888–1922), π. Αλέξανδρος Αλεξανδρόπουλος (1872–1909), π. Ιωάννης Παπανικολάου (1913–1925), π. Ανδρέας Παναγιωτόπουλος (1925–1955), π. Δημήτριος Δαύρος (1955–1991), π. Κωνσταντίνος Γκόρος (1991–1997), π. Νικόλαος Κουτρούμπης (1991–2003), ο νυν Επίσκοπος Τεγέας κ. Θεόκλητος Ντούλιας (2003–2019), π. Κωνσταντίνος Παναγάκος (1998–σήμερα), π. Κωνσταντίνος Κουβαβάς, π. Δημήτριος Κολιόπουλος (2010–2024) και π. Άρης Γκόρος (2020–σήμερα). Όλοι τους εργάστηκαν με αφοσίωση και αγάπη, στηρίζοντας το ποίμνιο και διατηρώντας ζωντανή τη λατρευτική ζωή. 

Η ενορία της Μεταμορφώσεως είναι μία από τις μεγαλύτερες της Τριπόλεως και καλύπτει εκτενή γεωγραφική περιοχή. Στην ευθύνη της ανήκουν και τα παρεκκλήσια του Αγίου Νεκταρίου, του Αγίου Νείλου και της Αγίας Τριάδος, καθώς και τα εξωκκλήσια του Αγίου Ιωάννου Προδρόμου (Θάνα) και του Αγίου Ευθυμίου. Με το Πνευματικό Κέντρο, την κατήχηση και τις ποικίλες φιλανθρωπικές δράσεις, ο Ιερός Ναός Μεταμορφώσεως παραμένει μέχρι σήμερα ζωντανό κύτταρο πνευματικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής, τιμώντας την ιστορία του και συνεχίζοντας την παράδοση της Εκκλησίας στην καρδιά της Τριπόλεως.